İş Hukuku
Kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade, işçilik alacakları, iş kazası ve zorunlu arabuluculuk süreçlerine ilişkin dava takibi ve danışmanlık.
Son inceleme:
Kapsam
Kıdem tazminatı
En az bir yıllık kıdemi olan işçinin sözleşmesinin kanunda sayılan hâllerle sona ermesinde ödenen tazminat.
1475 s. İK m.14İhbar ve kötüniyet tazminatı
Bildirim sürelerine uyulmadan veya fesih hakkı kötüye kullanılarak yapılan fesihlerden doğan tazminat.
4857 s. İK m.17İşe iade
İş güvencesi kapsamındaki işçinin geçerli sebebe dayanmayan feshe karşı işe iade talebi.
4857 s. İK m.18–21Haklı nedenle fesih
İşçi veya işverenin sözleşmeyi bildirim süresini beklemeden feshetmesi ve buna ilişkin hak düşürücü süreler.
4857 s. İK m.24–26Ücret ve fazla çalışma alacakları
Ödenmeyen ücret, haftalık 45 saati aşan çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretleri.
4857 s. İK m.32, 41, 46, 47Yıllık izin ücreti
Sözleşme sona erdiğinde kullanılmamış yıllık izin sürelerine ait ücret.
4857 s. İK m.53, 59Eşit davranma ve psikolojik taciz
Ayrımcılık tazminatı ile işverenin işçinin kişiliğini koruma borcuna aykırılıktan doğan talepler.
4857 s. İK m.5 · TBK m.417İş kazası ve meslek hastalığı
İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri.
5510 s. K. m.13, 14 · TBK m.417/3Hizmet tespiti
Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmeyen çalışmaların mahkeme kararıyla tespiti.
5510 s. K. m.86Dava süreci
İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Anlaşma sağlanamazsa dava, iş mahkemesinde basit yargılama usulüne göre görülür.
- 1 · 7036 s. K. m.3 · 4857 s. İK m.20Arabulucuya başvuruDava açmadan önce adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurulur; işe iade talebinde süre, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aydır.
- 2 · 7036 s. K. m.3Arabuluculuk görüşmeleriArabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en çok bir hafta uzatılabilir. Süreç boyunca zamanaşımı durur.
- 3 · 7036 s. K. m.3Anlaşma veya son tutanakTaraflar anlaşırsa anlaşma belgesi düzenlenir; anlaşma sağlanamazsa son tutanak düzenlenir.
- 4 · 7036 s. K. m.3 · 4857 s. İK m.20Dava dilekçesiSon tutanak eklenerek iş mahkemesinde dava açılır; işe iade davası son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde açılmalıdır.
- 5 · 7036 s. K. m.7 · HMK m.317Cevap dilekçesiDavalı iki hafta içinde cevap verir; basit yargılama usulünde cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilmez.
- 6 · HMK m.109, 266TahkikatTanıklar dinlenir, alacaklar bilirkişi raporuyla hesaplanır; kısmi davada talep tahkikatın sonuna kadar artırılabilir.
- 7 · HMK m.345, 361 · 4857 s. İK m.20 · 7036 s. K. m.8İstinaf ve temyizKararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde kanun yoluna başvurulabilir; işe iade davasında bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir.
Görevli mahkeme ve önemli süreler
| Konu | Görevli mahkeme | Süre |
|---|---|---|
| İşe iade | İş mahkemesi; bulunmayan yerde iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi | Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvuru; son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde dava (4857 s. İK m.20) |
| Kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı; yıllık izin ücreti | İş mahkemesi | Sözleşmenin sona ermesinden itibaren 5 yıl (4857 s. İK Ek m.3) |
| Ücret ve fazla çalışma alacakları | İş mahkemesi | Her alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 5 yıl (4857 s. İK m.32) |
| İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı | İş mahkemesi; dava şartı arabuluculuk aranmaz | 10 yıl (TBK m.146, 417/3) |
| Hizmet tespiti | İş mahkemesi | Hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl (5510 s. K. m.86) |
İş hukuku makaleleri
Sık sorulan sorular
İşçilik alacakları için doğrudan dava açılabilir mi?
Hayır. Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan alacak ve tazminat talepleri ile işe iade talebinde önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (7036 s. K. m.3). İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları bu şartın dışındadır.
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kural olarak hayır. İşçinin haklı nedenle feshi, muvazzaf askerlik, yaşlılık aylığı almak veya yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlamak amacıyla ayrılma ve kadın işçinin evlenmeden itibaren bir yıl içinde ayrılması hâllerinde kıdem tazminatı doğar (1475 s. İK m.14; 4857 s. İK m.24).
İşe iade davası için hangi şartlar aranır?
İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması gerekir (4857 s. İK m.18). Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır (4857 s. İK m.20).
İşe iade kararından sonra ne olur?
İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır. İşveren bir ay içinde işe başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat öder; ayrıca çalıştırılmayan süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklar ödenir (4857 s. İK m.21).
İşçilik alacaklarında zamanaşımı ne kadardır?
Kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı, yıllık izin ücreti ve eşit davranma tazminatı için 5 yıldır (4857 s. İK Ek m.3). Ücret alacaklarında da süre 5 yıldır (4857 s. İK m.32); arabuluculuk sürecinde zamanaşımı durur (7036 s. K. m.3).
İş hukukuna ilişkin görüşme talebi
Görüşmeden önce iş sözleşmesi, fesih bildirimi, ücret bordroları, banka ödeme kayıtları, SGK hizmet dökümü ve varsa arabuluculuk tutanaklarının listesini hazırlamanız süreci kısaltır.