Maaş Haczi Hesaplama
Aylık net maaşı, gelir türünü ve alacak türünü girin. Araç, İcra ve İflas Kanunu’na göre maaştan her ay yapılabilecek kesintiyi, maaştan kalan tutarı ve borcun yaklaşık kaç ayda kapanacağını hesaplar; maaşta başka hacizler varsa sırayı da dikkate alır.
Kesinti tutarını icra müdürlüğü belirler ve uygulama dosyadan dosyaya farklılık gösterebilir. Araç, özel hukuk alacakları için yapılan icra haczini hesaplar; kamu alacakları ve banka blokesi kapsam dışıdır.
Tahmini aylık kesinti
- Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır. Kesinti tutarını icra müdürlüğü belirler. Faiz, icra masrafları, harçlar ve vekâlet ücreti hesaba katılmamıştır. Bu nedenle borç, gösterilen süreden daha geç kapanabilir.
- Maaş haczinde kademeli oran öngören Cebrî İcra Kanunu Taslağı yasalaşmamıştır. Hesaplama yürürlükteki İcra ve İflas Kanunu’na göre yapılmıştır.
Nasıl hesaplanır?
- Hesap, vergi ve sigorta kesintileri düşülmüş net tutar üzerinden yapılır. Memurlarda aile yardımı ödeneği ve ölüm yardımı (657 s. Devlet Memurları Kanunu m.203, m.208), kamu işçilerinde ilave tediye (6772 s. Kanun m.4) haczedilemez; bu kalemler tabandan çıkarılır.
- İşleyen (aylık) nafaka önce kesilir. Nafaka sıra beklemez ve dörtte bir sınırına tabi değildir; maaş aylık nafakadan düşükse maaşın tamamı kesilebilir.
- Kalan tutardan genel alacak için kesinti yapılır. İş Kanunu’na tabi işçide oran dörtte birdir: İİK m.83 dörtte birden az haczi, İş Kanunu m.35 dörtte birden fazlasını yasaklar. Memur maaşı ve diğer ücretlerde kanuni alt sınır dörtte birdir; daha yüksek oran icra müdürünün geçim payı takdirine bağlıdır (araç %25 ile %50 arasında hesaplar). Emekli aylığı borçlunun muvafakati olmadan genel alacak için haczedilemez (5510 s. Kanun m.93/1).
- Birikmiş nafaka diğer alacaklar gibi sıraya girer; işleyen nafaka düşüldükten sonra kalan maaşın dörtte biri kesilir.
- Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur; öndeki haczin kesintisi bitmeden sonraki için kesintiye geçilmez (İİK m.83/2). Araç, öndeki dosyanın da aynı tutarla kesildiğini varsayar ve yeni dosyanın kesintisini öndeki borcun bittiği ayın ertesi ayından başlatır.
- Borcun kapanma süresi, borç tutarının aylık kesintiye bölünüp yukarı yuvarlanmasıyla bulunur; son ay kalan tutar kesilir. Tutarlar kuruşa yuvarlanır.
Sık sorulan sorular
Maaşın ne kadarı haczedilebilir?
Maaş ve ücretler, borçlu ve ailesinin geçimi için icra müdürünce takdir edilen miktar düşüldükten sonra haczedilir; haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz (İİK m.83). İş Kanunu’na tabi işçilerde ücretin dörtte birinden fazlası nafaka alacakları dışında haczedilemez (4857 s. İş Kanunu m.35); bu nedenle işçi ücretinde genel alacak için kesinti oranı dörtte birdir. Memur maaşlarında da uygulamada genellikle dörtte bir oranı uygulanır.
Birden fazla haciz varsa kesinti artar mı?
Hayır. Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez (İİK m.83/2). Yeni haciz kesinti oranını artırmaz; sonraki dosyanın kesintisi öndeki borç ödendikten sonra başlar. İşleyen nafaka bu sırayı beklemez.
Emekli maaşına haciz konulabilir mi?
SGK’dan bağlanan gelir ve aylıklar, nafaka borçları ve SGK alacakları dışında haczedilemez; borçlunun muvafakati yoksa haciz talebi icra müdürünce reddedilir (5510 s. Kanun m.93/1). Haczedilmezlikten önceden, örneğin kredi sözleşmesiyle feragat edilmesi geçerli değildir (İİK m.83/a). Yargıtay, takip başladıktan sonra icra dosyasına verilen muvafakati geçerli kabul etmektedir. Bankanın kredi sözleşmesine dayanan blokesi icra haczinden ayrı bir konudur.
Nafaka alacağında maaştan ne kadar kesilir?
İşleyen (aylık) nafaka için dörtte bir sınırı uygulanmaz ve kesinti sıra beklemez; maaş aylık nafakadan düşükse maaşın tamamı kesilebilir (4857 s. İş Kanunu m.35; Yargıtay 12. HD 2025/7778 E., 2026/647 K.). Birikmiş nafaka ise diğer alacaklar gibi sıraya girer ve işleyen nafaka düşüldükten sonra kalan maaşın dörtte biri oranında kesilir (Yargıtay 8. HD 2015/15415 E., 2015/15803 K.).
Asgari ücrete haciz konulabilir mi?
Kanunda asgari ücretin haczedilemeyeceğine dair bir hüküm yoktur; dörtte birlik kural asgari ücrete de uygulanır (İİK m.83; Yargıtay 12. HD 2015/33619 E., 2016/2007 K.). Buna karşılık memurlarda aile yardımı ödeneği ve ölüm yardımı (657 s. Devlet Memurları Kanunu m.203, m.208), kamu işçilerinde ilave tediye (6772 s. Kanun m.4) haczedilemez.
İşveren maaş kesintisi yapmazsa ne olur?
Haciz yazısını alan işveren, haczi ve maaş miktarını en geç bir hafta içinde icra dairesine bildirmek, borç bitene kadar kesinti yapıp parayı icra dairesine göndermek zorundadır (İİK m.355). Kesmediği veya göndermediği tutar, ayrıca hüküm almaya gerek olmadan işverenden tahsil edilir (İİK m.356); yükümlülüğe uymayanlar hakkında Cumhuriyet savcılığınca takip yapılır (İİK m.357).
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Kesinti tutarını icra müdürlüğü belirler.