Ceza Hesaplama
Suç tarihini ve temel cezayı girin, artırım ve indirim adımlarını ekleyin. Araç adımları TCK m.61’deki sırayla uygular, sonuç cezayı yıl, ay ve gün olarak hesaplar ve seçenek yaptırım, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması için kanuni süre sınırlarını gösterir.
Sonuç
Suç tarihini, temel cezayı ve artırım ya da indirim adımlarını girdiğinizde sonuç burada görünür.
Bu araç, girdiğiniz temel ceza ve oranlarla yalnızca aritmetik hesap yapar. Temel cezayı, oranları ve indirimlerin uygulanıp uygulanmayacağını mahkeme belirler. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme ve seçenek yaptırımlar için gösterilen yalnızca süre sınırıdır. Diğer şartları mahkeme değerlendirir ve bu kararlar mahkemenin takdirindedir. İnfaz süresi bu hesaplamaya dahil değildir.
Nasıl hesaplanır?
- Hesap, mahkemenin suçun kanuni sınırları içinde belirlediği temel cezadan başlar (TCK m.61/1). Olası kast veya bilinçli taksir nedeniyle indirim ya da artırım temel ceza üzerinden yapılır (m.61/2); birden fazla nitelikli hâl varsa önce artırım, sonra indirim yapılır (m.61/4).
- Ardından sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, şahsi indirim sebepleri ve takdiri indirim uygulanır (m.61/5). Araç adımları eklediğiniz sıradan bağımsız olarak bu sırayla uygular ve sırayı tabloda gösterir.
- Oran birim birim uygulanır: önce yıl bölünür, artan yıl aya, artan ay güne çevrilir; bir ay 30 gündür (m.61/6). Örneğin 5 yıl 10 ay × 1/3 = 1 yıl 11 ay 10 gün. İndirimde eksilen ay veya gün, üst birimden alınarak tamamlanır.
- Her adımda bir günden az kalan kesir atılır. 12’yi aşan aylar yıla çevrilmez; 12 ay 360 gün, 1 yıl 365 gün olduğundan Yargıtay bunu sanık aleyhine hata saymıştır (CGK 22.04.2014, 2013/8-120 E., 2014/209 K.).
- Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis artırılamaz; indirim sebepleri bu cezalarda kanunda yazılı süreye dönüşüm olarak uygulanır (ör. takdiri indirimde müebbet yerine 25 yıl).
- Yaş küçüklüğü ve yardım etmedeki üst sınırlar ilgili adımda, süreli hapisteki 30 yıllık sınır ise takdiri indirim dahil bütün adımlardan sonra uygulanır (m.61/7).
- Adli para cezasında artırım ve indirim gün üzerinden yapılır ve gün sayısı günlük miktarla çarpılır (m.61/8, m.52). Hapis ve adli para cezası birlikte verildiğinde aynı oranlar ikisine ayrı ayrı uygulanır.
Sık sorulan sorular
Artırım ve indirimler hangi sırayla uygulanır?
Mahkeme önce temel cezayı belirler (TCK m.61/1). Olası kast veya bilinçli taksir nedeniyle indirim ya da artırım temel ceza üzerinden yapılır (m.61/2); birden fazla nitelikli hâl varsa önce artırım, sonra indirim yapılır (m.61/4). Ardından sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, şahsi indirim sebepleri ve takdiri indirim uygulanır (m.61/5). Süreli hapiste sonuç ceza 30 yılı geçemez (m.61/7).
İndirimde ay ve gün nasıl hesaplanır, 12 ay neden 1 yıla çevrilmez?
Bir ay 30 gün, bir yıl takvime göre sayılır; hapis cezasında bir günden az kalan kesir hesaba katılmaz (TCK m.61/6). Oran önce yıla uygulanır, artan yıl aya, artan ay güne çevrilir. 12 ay 360 gün, 1 yıl ise 365 gün olduğundan Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 12’yi aşan ayların yıla çevrilmesini sanık aleyhine hata saymıştır (22.04.2014, 2013/8-120 E., 2014/209 K.). Bu yüzden sonuç “1 yıl 15 ay” gibi görünebilir.
Takdiri indirim nedir, oranı ne kadardır?
Failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları gibi sebeplerle mahkeme cezayı en çok 1/6 oranında indirebilir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine müebbet hapis, müebbet hapis yerine 25 yıl hapis verilir (TCK m.62). Takdiri indirim en son uygulanır ve gerekçesi kararda gösterilir.
Hapis cezası hangi durumda ertelenebilir veya hükmün açıklanması geri bırakılabilir?
2 yıl veya daha az süreli hapis cezası ertelenebilir; fiil tarihinde 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmiş kişilerde bu sınır 3 yıldır (TCK m.51/1). Hükmolunan ceza 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir (CMK m.231/5). Her ikisinde de süre sınırının yanında başka şartlar aranır ve karar mahkemenin takdirindedir.
Hapis cezası adli para cezasına ne zaman çevrilebilir?
1 yıl veya daha az süreli hapis kısa süreli hapistir ve adli para cezasına ya da diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.49/2, m.50/1). Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişide 30 gün veya daha az hapis ile fiil tarihinde 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmiş kişinin 1 yıl veya daha az hapsi çevrilmek zorundadır (m.50/3). Taksirli suçlarda daha uzun hapis de adli para cezasına çevrilebilir; bilinçli taksirde bu mümkün değildir (m.50/4). Günlük miktar, 01.06.2024 ve sonrasında işlenen suçlarda 100–500 TL, öncesinde 20–100 TL’dir (m.52/2).
Kanun değişikliklerinden sonra hangi aralıklar uygulanır?
Suç tarihinde yürürlükte olan kanun uygulanır; sonradan yapılan ağırlaştırıcı değişiklikler önceki suçlara uygulanmaz (TCK m.7). Teşebbüste ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet yerine verilecek süreler 04.06.2025 tarihli 7550 sayılı Kanun ile, yaş küçüklüğündeki süreler ve üst sınırlar 18.08.2026 tarihli 7593 sayılı Kanun ile artırılmıştır (m.35/2, m.31). Araç aralıkları girdiğiniz suç tarihine göre seçer.
İlgili araçlar
- İnfaz Süresi Hesaplama: hükmedilen cezaya göre koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri.
Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz.